Διαδρομες για φυσιολατρες

ΔΕΛΤΑ ΚΑΛΑΜΑ


Ο ποταμός Καλαμάς δημιούργησε στο σημείο των εκβολών του στο Ιόνιο, στη διάρκεια της μακραίωνη ς πορείας μέσα από τη Θεσπρωτία, το δέλτα, που ορίζεται περίπου από το τρίγωνο Ηγουμενίτσα - Ράγιο - Σαγιάδα. Τα σημερινά βουνά και οι λόφοι που βρίσκονται στην πεδιάδα κάποτε ήταν νησιά, σιγά-σιγά όμως με τις προσχώσεις του ποταμού η περιοχή μεταβλήθηκε σε βάλτο. Στη δεκαετία του 1960, με τα μεγάλα αποστραγγιστικά έργα και κυρίως με την αλλαγή της κοίτης του ποταμού, δημιουργήθηκε η σημερινή πεδιάδα. Σήμερα ο Καλαμάς εκβάλει βόρεια του βουνού της Σκουπίτσας (Μαυρονόρος) και νότια του λόφου της Μαστιλίτσας (Μασκελινίτσας). Στο σημείο αυτό το ρεύμα του ποταμού έχει δημιουργήσει με τις προσχώσεις του ένα νέο δέλτα, το οποίο επεκτείνεται με γρήγορο ρυθμό. Μπορεί κανείς να το επισκεφτεί, πηγαίνοντας από την Ηγουμενίτσα προς τη Σαγιάδα, στρίβοντας αριστερά στο χωματόδρομο στο χωριό Ράγιο, πριν από το φράγμα. Μετά την υπερυψωμένη γέφυρα του Καλαμά στα αριστερά και στρίβοντας αριστερά προχωράει κανείς μέχρι το τέλος του χωματόδρομου. Συνεχίζει με τα πόδια, ώσπου να φτάσει στο σημείο που το ποτάμι εκβάλλει στη θάλασσα.
Οι κοίτες του ποταμού είναι γεμάτες από πλατάνια που παραχωρούν τη θέση τους στα αρμυρίκια. Κοπάδια με άγρια άλογα είναι η ευχάριστη έκπληξη που επιφυλάσσει στον επισκέπτη το δέλτα του Καλαμά.
Για να επισκεφτεί κανείς τα νησάκια μέσα στο δέλτα και να παρατηρήσει τα χιλιάδες πουλιά που φωλιάζουν στον υγρότοπο, θα πρέπει να πάει με καΐκι από τη γειτονική Σαγιάδα. Μπορεί κανείς να πλεύσει στο ποτάμι ως την τελευταία γέφυρα μέσα σε μία διαδρομή μαγευτική!




ΦΑΡΑΓΓΙ ΑΧΕΡΟΝΤΑ

Ξεκινώντας από τη Γλυκή μπορούμε να πορευτούμε στο ποτάμι των θρύλων, στο φαράγγι και στις πηγές του Αχέροντα. Ο χωματόδρομος που ξεκινάει μέσα από τη Γλυκή, οδηγεί κατά μήκος του ποταμού μέσα σε ένα δάσος από πλατάνια. Εγκαταλείποντας στο σημείο αυτό το αυτοκίνητο μπορεί κανείς να συνεχίσει με τα πόδια στο μονοπάτι μέχρι τις πηγές του ποταμού.
Συνεχίζοντας την πορεία μέσα στο δροσερό ποτάμι μπαίνουμε στο κυρίως φαράγγι, βαδίζοντας κόντρα στο ρεύμα. Στη συμβολή του Αχέροντα με το ρέμα "Ντάλα", που κατεβαίνει από το Σούλι, υπάρχει πέτρινη γέφυρα και δεξιά η περίφημη "Σκάλα της Τζαβέλαινας", το παλιό μονοπάτι των Σουλιωτών. Από το γεφύρι μπορεί κανείς να συνεχίσει ως τις πηγές του Ντάλα ρέμα, στον παλιό νερόμυλο, ή να πάρει το δρόμο που οδηγεί στα Σερτζιανά των Ιωαννίνων. Λέγεται ότι εδώ ο ποταμός περνούσε μέσα από ένα τεράστιο "θεογέφυρο" δίνοντας έτσι την εικόνα της "πύλης του Άδη". Αργότερα η οροφή κατέρρευσε κι απόμειναν μόνο οι κάθετοι βράχοι που σμίγουν σχεδόν μεταξύ τους, κόβοντας την ανάσα, σ' όποιον περάσει ανάμεσά τους. Όσοι φτάσουν ως εδώ, θα έχουν γευτεί πλήρως την πεμπτουσία των θρύλων!


ΤΟ ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ ΤΟΥ ΛΑΓΓΑΡΗ


Ανηφορίζοντας από τη Δάφνη (γνωστή σαν "Τζούμα") το δρόμο που οδηγεί στο Κοκκινολιθάρι, στον επαρχιακό δρόμο Φιλιατών - Κεραμίτσας, συναντάει κανείς στα δεξιά του το παλιό λιθόστρωτο καλντερίμι. Κατασκευάστηκε για να συνδέσει τα Γιάννενα με το λιμάνι της Σαγιάδας. Το λιθόστρωτο ελίσσεται στις απότομες πλαγιές του όρους Λάγγαρη, πάνω από το ρέμα της Ποταμιάς.
Σε πολλά σημεία του το καλντερίμι είναι άριστα διατηρημένο, ενώ οι αναλημματικοί τοίχοι που το προστατεύουν από τους γκρεμούς και τις "σάρες" είναι εντυπωσιακοί, φτάνοντας ως και τέσσερα μέτρα ύψος. Η θέα από το μονοπάτι μέσα στη χαράδρα είναι φανταστική, με το ρέμα κάτω στο βάθος και τα πανύψηλα βράχια του Λάγγαρη από πάνω. Η πορεία - ένας ευχάριστος ορειβατικός περίπατος - δεν ξεπερνά τις δύο ώρες.