ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΜΝΗΜΕΙΑ


Η Θεσπρωτία, μία περιοχή πλούσια σε φιλολογική παράδοση, έχει να επιδείξει έναν ανεξάντλητο πλούτο μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς: δεκάδες οχυρωμένους και ανοχύρωτους οικισμούς -μερικοί τόσο μεγάλοι σε έκταση και πληθυσμό την περίοδο της ακμής τους, που θα τους ζήλευε η σύγχρονη Θεσπρωτία κάστρα καθαρά στρατιωτικού χαρακτήρα, νεκροπόλεις καθώς και εκατοντάδες θέσεις με μεμονωμένα αρχαία μνημεία.

Βυζαντινά Μνημεία
Ο χριστιανισμός θεωρείται ότι διαδόθηκε στην Ήπειρο από τη Νικόπολη, όπου τον 1ο μ.Χ. αι. υπήρχε ήδη δραστήρια χριστιανική κοινότητα, της οποίας ως ιδρυτής αναφέρεται ο Απόστολος των Εθνών Παύλος, ο οποίος πιστεύεται ότι παρέμεινε στην πόλη ένα χειμώνα.


ΤΟΠΟΙ ΛΑΤΡΕΙΑΣ

Μοναστήρια και Εκκλησίες της Θεσπρωτίας
Η θρησκεία αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο και η έμφυτη τάση του ανθρώπου να λατρέψει το Θεό έχει το δικό της στίγμα στην παγκόσμια ιστορία. Στους Έλληνες, το φαινόμενο αυτό αποτελεί διαχρονικά μια κυρίαρχη πραγματικότητα, όπως αποδεικνύουν τα λαμπρά μνημεία τέχνης και πολιτισμού που δημιούργησε η ελληνική ευσέβεια για να αποδώσει την τιμή και τη λατρεία στο «θείον». Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ολόκληρη η ελληνική επικράτεια έχει να παρουσιάσει τεράστιο αριθμό τέτοιων μνημείων, τόσο της κλασσικής αρχαιότητας, όσο και της μετά Χριστό εποχής. Κυριαρχούν βέβαια τα χριστιανικά μνημεία, αφού η Ελλάδα είναι ο πρώτος ευρωπαϊκός χώρος που δέχτηκε το χριστιανισμό και τον διατήρησε μέχρι σήμερα με άπειρους και ηρωικούς αγώνες.
Περισσότερα>>

Ι.Μ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΓΗΡΟΜΕΡΙΟΥ


Ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα (1310-1320), από τον Όσιο Νείλο τον Εριχιώτη και ήταν ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα στην Ήπειρο. Χρημάτισε έδρα Πατριαρχικής Εξαρχίας και Επισκοπής με 12 χωριά της επαρχίας και την πόλη των Φιλιατών. Λειτούργησε Κρυφό Σχολειό και Ιερατική Σχολή. Το καθολικό, είναι ναός τετρακίονος σταυροειδής εγγεγραμμένος μετά τρούλου, κτισμένος τον 14ο αιώνα και ανακαινισμένος τον 16ο (1568). Κοσμείται με άριστες βυζαντινές τοιχογραφίες του 16ου και λαϊκότροπες του 17ου αιώνα. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο το 1824. Σώζονται αρκετά κειμήλια. Η Μονή δέχεται προσκυνητές καθημερινά από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Απέχει 8 χιλιόμετρα από τους Φιλιάτες, 23 χλμ. από την Ηγουμενίτσα και από τα Ιωάννινα 100 χλμ. περίπου μέσω της Εθνικής Οδού ή 82 χλμ. μέσω Κεραμίτσας.


Ι.Μ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΜΙΤΣΙΑΝΗΣ

Το αρχικό έτος ιδρύσεως της Μονής είναι άγνωστο. Ανακαινίστηκε στον 18ο αιώνα (1758-1773) από τον ιερομόναχο Παϊσιο επί των ερειπίων της προϋπάρχουσας Μονής η οποία καταστράφηκε, άγνωστο πώς και πότε και αφιερώθηκε στον Άγιο Γεώργιο. Υπήρξε πλούσια Μονή, με μεγάλη περιουσία και σπουδαία βιβλιοθήκη. Σήμερα σώζεται μόνο το Καθολικό που ανήκει στο ρυθμό των τετρακιονίων σταυροειδών μετά τρούλου και λειτουργεί ως ενοριακός ναός. Οι τοιχογραφίες και ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος χρονολογούνται στην εποχή της ανακαινίσεως. Απέχει από τους Φιλιάτες 32 χλμ.

Ι.Μ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ

Από τη Μονή της Παναγίας Παραμυθιάς, πήρε πιθανώς το όνομά της η πόλη της Παραμυθιάς. Κτίστηκε στο β' μισό του 13ου αιώνος, νοτιοδυτικά της πόλεως και το Καθολικό της ανήκει στον τύπο του δίστηλου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με νάρθηκα. Δεν διασώθηκαν πολλές πληροφορίες σχετικά με την ιστορική της πορεία. Κατά την παράδοση, σ' αυτή διαφυλάχτηκαν για λίγο διάστημα, τα λείψανα του Αγ. Σπυρίδωνος και της Αγ. Θεοδώρας, κατά τη διαδρομή τους από την Κων/πολη στην Κέρκυρα. Εκεί επίσης ετάφη το λείψανο του Αγ. Αναστασίου του εκ Παραμυθιάς. Από τα σωζόμενα κειμήλια αξιόλογος είναι ο χρυσοκέντητος Επιτάφιος του 1587, έργο του Μοναχού Αρσενίου.

ΙΕΡΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΟΝΑΤΟΥ


Κτίσμα του 20ου αιώνα, δεσπόζει μεγαλοπρεπής στο κέντρο της Παραμυθιάς όπου διαφυλάσσεται τμήμα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Δονάτου, πολιούχου της Θεσπρωτίας. Εορτάζει στις 30 Απριλίου και στις 29 Σεπτεμβρίου.


Ι.Μ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (ΠΟΥΝΤΑΣ)


Η εποχή της ιδρύσεώς της είναι άγνωστη. Βρίσκεται κτισμένη στους πρόποδες μικρού λόφου, κοντά στο Καναλάκι Πρέβεζας. Υπήρξε πλούσια Μονή με μεγάλη κτηματική περιουσία και προσφορά.
Ανέκαθεν γυναικεία, σήμερα βρίσκεται σε περίοδο ακμής.
Ριζικά ανακαινισμένη και με γυναικεία αδελφότητα, αποτελεί σημαντικό προσκύνημα, καθώς μέσα στο Καθολικό της σώζεται ο τάφος της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Παρασκευής.
Διαθέτει πολύ άνετη οδική πρόσβαση και δέχεται προσκυνητές, εκτός των μεσημβρινών ωρών, καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας.


Ι.Μ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΥΨΕΛΗΣ


Βρίσκεται κοντά στο χωριό Κυψέλη του νομού Πρέβεζας. Ιδρύθηκε κατά τον 12ο αιώνα και αποτελεί σημαντικό βυζαντινό μνημείο της περιοχής, με θαυμάσια αρχιτεκτονική και πλούσια κεραμική διακόσμηση. Η πρόσβαση γίνεται μέσω χωματόδρομου από την Κυψέλη.


Ι.Μ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΔΙΚΑΣ


Βρίσκεται σε ειδυλλιακή τοποθεσία, κοντά στο χωριό Πέρδικα. Κτίσμα πιθανώς του 19ου αιώνα. Επισκέψιμο όλο το χρόνο. Εορτάζει στις 2 Μαΐου.


Ι.Μ ΑΓΙΟΥ ΜΗΝΑ ΚΟΚΚΙΝΟΛΙΘΑΡΙΟΥ

Το Μετέωρο της Ηπείρου, βρίσκεται στο χωριό Κοκκινολιθάρι του Δήμου Φιλιατών, στον δρόμο που ενώνει τους Φιλιάτες με τα Ιωάννινα, μέσω Κεραμίτσας και Βροσύνας και αποτελεί ένα από τα πλέον γραφικά αξιοθέατα και από τα μεγαλύτερα θρησκευτικά προσκυνήματα του Θεσπρωτικού χώρου. Η ιστορία του χάνεται στα βάθη των αιώνων και καλύπτεται με ένα μεγάλο πλήθος θρύλων και παραδόσεων. Είναι Μετόχι, δηλαδή ανήκει στην Μονή Γιρομερίου, τουλάχιστον από το 1667. Πανηγυρίζει στις 11 Νοεμβρίου και είναι επισκέψιμο όλο το χρόνο.


Ι.Μ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΡΑΓΙΟΥ

Είναι κτισμένη στα αριστερά του δρόμου της Ηγουμενίτσας προς Σαγιάδα, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και ιδρύθηκε πιθανώς τον 12ο ή 13ο αιώνα, χωρίς αυτό να είναι απόλυτα εξακριβωμένο. Λόγω της θέσης της λεηλατήθηκε πολλές φορές. Ανακαινίσθηκε το 1865 από τον ηγούμενο Ναθαναήλ. Σήμερα σώζεται το Καθολικό ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού τύπου, με πρόναο, τρούλο και χώρους στον κυρίως ναό, κατάγραφο από τοιχογραφίες, δυστυχώς ημικατεστραμμένες.
Από το 1989 εγκαταστάθηκε μικρή μοναστική αδελφότητα και είναι επισκέψιμο σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.